Inhoud

Wat is Skuldgevoelens?

Hoe speel ander mense op jou gevoelens van skuld?

Wat kan skuldgevoelens aan jou doen?

Watse irrasionele oortuigings of negatiewe self-oortuigings is betrokke by skuldgevoelens?

Voorgestelde stappe om Skuldgevoelens mee te oorkom.

 

Wat is Skuldgevoelens?

Skuldgevoelens is:

¦  Die gevoel van verantwoordelik vir negatiewe omstandighede wat jou of ander oorgekom het.

¦  Die gevoel van spyt oor jou ware of verbeelde wandaad, vir beide die verlede en die hede.

¦  ’n Gevoel van berou vir denke, gevoelens of ’n houding wat negatief, onvriendelik of nie aanvaarbaar was of is, teenoor jouself of ander mense.

¦  Gevoelens van pligsversuim omdat jy nie help nie of nie tevrede stel nie of nie iemand bevredig nie.

¦  Gevoelens van verwardheid en wanbalans omdat jy nie reageer op ’n situasie soos deur jou tipiese, stereotipiese manier nie.

¦  Gevoelens van verlies en skaamte omdat jy nie iets gedoen of gesê het aan iemand wat nou nie meer met jou is nie.

¦  Die aanvaarding van verantwoordelikheid vir iemand anders se probleme of ongeluk omdat dit jou bekommer om daardie persoon te sien swaarkry.

¦  Gemotiveer om alle ware of waarneembare verkeerdhede reg te stel.

¦  Sterk morele sin van reg en verkeerd wat jou verbied om die verkeerde weg te kies; maar jy het jou eie definisie daaraan gebring.

¦  ’n Vors of masker waar agter die irrasionele oortuigings wegkruip.

 

Hoe speel ander mense op jou gevoelens van skuld?

Mense kan en sal somtyds:

¦  Jou laat glo dat hulle sal swaarkry as jy nie reageer op ’n positiewe manier op hulle versoeke nie.

¦  Jou laat skuldig voel sodat jy na aandag aan hulle versoeke sal gee, selfs as dit beteken dat jy teen jou eie regte moet optree.

¦  Jou antwoord teen jou irrasionele self deur jou irrasionele denke te versterk, wat jou dan ’n gevoel van skuld laat kry vir aksies van die verlede, die hede en die toekoms.

¦  Verbale of denkbeeldige scenario opbou wat die prentjie skep dat jy die skuld dra vir traagheid, wat dan verseker dat jy ’n gevoel van skuld beleef en dat jy enigiets sal wil doen om die traagheid te verlig.

¦  Jou blameer vir wandade, woorde en aksies om jou gevoel van skuld wakker te maak en jou te laat glo dat jy die een met ’n probleem in ’n moeilike interpersoonlike verhouding is. (Dié haal baie effektief die druk van hulle af.)

¦  Versterk jou negatiewe self-persepsie en spoor jou aan om hart op jouself te wees en self –veroordelend op te tree tot hulle voordeel.

¦  Bou ’n saak met morele onvoorwaardelikheid om jou te oortuig van die regte weg om te volg, sodat hulle die gevoelens van skuld vir hulleself kan vermy.

¦  Plaas jou in ’n situasies waarin jy moet aanvaar dat jou alternatiewe opsies is min en daarom moet jy maar die opsie kies waarin jy die minste skuldig sal voel.

¦  Gee voor of vervals swaarkry, siekte, ongerief, ongelukkigheid, onbekwaamheid of ander negatiewe gedrag om jou gevoel van skuld wakker te maak, sodat jy hulle take of verantwoordelikhede sal oorneem wat kammakastige negatiewe gevolge vir hulle sal hê.

¦  Dreig met negatiewe gevolge, soos om tronk toe te gaan, hospitaal toe te gaan, dat jy sal skool druip, dood gaan of van jou sal skei. Hierdie tipe manipulasie gebruik jou skuldgevoelens sodat die ander een voordeel daaruit kan kry.

Wat kan skuldgevoelens aan jou doen?

Skuldgevoelens kan:

¦  Jou oor-verantwoordelik maak, dat dan strewe om die lewe ‘reg’ te maak. Jy oorwerk. Jy gee te veel van jouself. Jy is gewillig om enigiets te doen om almal gelukkig te maak.

¦  Jou oor-selfbewus maak. Jy bekommer jou oor elke aksie wat jy neem en/of dit ’n negatiewe gevolg vir ander mense sal hê, selfs al beteken dit dat jy jou eie behoeftes en nodighede prys gee.

¦  Jou oor sensitief maak. Jy begin besluite neem, oor reg en verkeerd, in alle aspekte van jou lewe en word dan obsessief met die onbenullige redes vir al jou persoonlike aksies, woorde en keuses. Jy is dan baie sensitief vir enige menings van mense wat dalk iets kan sê oor wat jy verkeerd gedoen het.

¦  Jou Immobiliseer. Dit vertraag jou. Jy kan so oorheers word deur ’n bekommernis dat jy dinge verkeerd sal sê, doen of aanpak dat jy op die ou einde inmekaar stort, op gee, kies om onaktief te wees, stil en die status quo eerder te handhaaf.

¦  Jou besluit neming beïnvloed. Dit word vir jou so belangrik om die regte besluit te neem dat jy verhinder word om ’n keuse te maak, want dit mag dalk die verkeerde keuse wees.

¦  Jou laat weg kruip agter die masker van self onthouding. Omdat dit minder skuld veroorsaak deur eerste na ander om te sien, i.p.v. van jouself, kruip jy weg agter die masker van self onthouding. Jy glo met alle mag dat dit beter is om ander eerste te dien, sonder dat jy   agterkom dat jou skuld gevoelens eintlik die motiveerder is vir al jou “vrygewige” gedrag.

¦  Jou blind maak vir die res van die emosies en gevoelens wat tot jou beskikking is. As jy oorkom is deur Skuldgevoel of jy is bang daarvoor, dan kan jy emosioneel geblok raak en afgesluit raak. Jy kan dan nie die positiewe vrugte van jou lewe geniet nie en ook nie die negatiewe aspekte beleef nie.

¦  ’n Motiveerder wees vir verandering. Omdat jy skuldig voel en weens die ongemak wat skuldgevoelens bring, kan jy hierdie skuldgevoelens as ’n barometer gebruik waarmee jy die nodigheid sien om dinge in jou lewe te verander en dan sodoende die skuldgevoelens te laat weg gaan.

¦  ’n Masker wees vir negatiewe self-geloof. Jy mag dalk ’n lae selfbeeld hê, maar aankondig dat die rede vir jou negatiwiteit is ’n oormatige sin van skuldgevoelens wat jy ervaar.

¦  Jou mislei of verkeerd rig. Omdat die meeste irrasionele oortuigings agter skuldgevoelens lê, kan dit vir jou moeilik wees om jou gevoelens uit te sorteer. Dit is belangrik dat jy objektief sal wees met jouself as jy skuldgevoelens beleef; wees seker dat jou keuses gebaseer is op duidelike rasionele denke.

 

Watse irrasionele oortuigings of negatiewe self-oortuigings is teenwoordig by skuldgevoelens?

¦  Ek verdien nie om gelukkig te wees nie.

¦  Ek is verantwoordelik vir my gesin(vrou) se geluk.

¦  Daar is net een regte weg om dinge te doen.

¦  Dit verkeerd om seer en pyn te voel.

¦  My kinders moet nooit swaarkry in hulle kinderjare soos wat ek dit beleef het nie.

¦  My kinder moet meer materiële dinge hê as wat ek gehad het toe ek ’n kind was.

¦  Dit is my skuld as ander mense in my lewe ongelukkig is.

¦  As my kinder misluk op enige wyse, dan is dit my verantwoordelikheid.

¦  Dit is verkeerd om bekommerd te wees oor myself.

¦  Mense is heeltyd besig om my te oordeel en hulle oordeel is belangrik vir my.

¦  Dit is verkeerd om die negatiewe aspekte van my lewe te aanvaar, sonder om te glo dat ek verantwoordelik is daarvoor.

¦  Ek is verantwoordelik as daar negatiewe of positiewe gebeure met my familielede gebeur.

¦  Ek mag myself nie geniet as ander mense van my verwag om te rou of te wys dat ek verlies gely het nie.

¦  Jy mag nooit onverwags betrap word nie; iets wat jy doen, kan boos of verkeerd wees.

¦  Ek moet altyd verantwoordelik, pligsgetrou en vrygewig teenoor ander wees.

¦  Hoe ander my sien is belangrik vir hoe ek myself moet sien.

¦  Maak nie saak wat ek doen nie, ek is altyd verkeerd.

¦  Ek mag nooit skuldig voel nie.

¦  As jy skuldig voel moet jy verkeerd wees of gewees het.

 

Voorgestelde stappe om Skuldgevoelens mee te oorkom.

Stap 1: Jy kan die rol wat skuldgevoelens in jou lewe speel erken deur ’n bestaande probleem te kies en om dan antwoorde op die volgende vrae aan te teken in jou joernaal:

  1. Watse probleem bestaan daar tans wat my bekommer?
  2. Wie is verantwoordelik vir die probleem?
  3. Wie se probleem is dit regtig?
  4. Wat het ek gedoen om hierdie probleem erger vir myself te maak?
  5. Hoeveel skuld voel ek oor hierdie probleem?
  6. Hoeveel van die skuld wat ek beleef is oordrywe of vererger, aangaande die probleem?
  7. As ek geen skuld meer voel nie, na wat sal my probleem lyk?

As die antwoord by vraag ‘g’ is, dat die probleem opgelos kan word deur jou skuldgevoelens te verminder, gaan dan oor na Stap 2.

 

Stap 2: Herdefinieer jou probleem sonder skuldgevoelens.

Deur die vrae by stap 1 te antwoord kan jy agterkom dat skuldgevoelens jou weerhou om oplossings vir jou probleem te vind. Met die herdefiniëring van die probleem, antwoord nou die volgende vrae in jou joernaal:

  1. Hoe onoorkomelik is die probleem?
  2. Is hierdie probleem ’n interpersoonlike(tussen mense) of ’n intra persoonlike(binne jouself) probleem?
  3. As dit interpersoonlik is: Kan ek en die ander persoon die gevoelens van skuld eenkant sit en die probleem oplos?
  4. As dit intra persoonlik is: Kan ek skuld of die vrees daarvan eenkant sit en die probleem oplos?
  5. Het hierdie probleem dalk meer as een oplossing? Kan ander mense en ek satisfaksie, gemak en vasberadenheid beleef met die verkleining van die skuldgevoelens?
  6. Wie se probleem is dit regtig?
  7. Is dit my probleem of is dit ’n ander mens(e) se probleem?
  8. Is ek besig om ’n ander mens(e) se verantwoordelikheid op my te neem?
  9. Is ek besig om iemand anders te verhoed om sy eie pyn, swaarkry en ongemak te beleef?

 

Stap 3: As die probleem regtig iemand anders sin is, gee die probleem terug aan die persoon(e) om dit op te los en te hanteer. As die probleem joune is, gaan na stap 4.

 

Stap 4: Jy moet die ware of die denkbeeldige skuldgevoelens of die vrees vir skuldgevoelens konfronteer wat jou verhoed om die probleem terug te gee aan die persoon wie se probleem dit werklik is (Stap 3) of om die probleem wat eie is, sinvol te hanteer. Oorweeg die volgende:

  1. Wat sê vrese is besig om my te blokkeer dat ek nie nie die nodige stappe doen om die probleem op te los nie?
  2. Wat is die irrasionele oortuigings agter hierdie vrese?
  3. spreek die irrasionele oortuigings aan deur die stappe te volg wat weer gegee word in “Hantering van Irrasionele oortuigings”.
  4. Begin ’n program van self-bevestiging soos aangedui in “Self-bevestiging”.
  5. Gebruik ’n denkbeeldige scenario met ‘skuldgevoelens’ as ’n objek wat jy netjies kan verpak binne-in ’n boks. Dan vat jy die boks na ’n bergtop toe en gooi dit dat van die krans af.
  6. Bevestig vir jouself dit:

¦   Jy verdien dit om die probleem op te los.

¦   Jy verdien dit om goed te wees teenoor jouself.

¦   Jy verdien dit dat ander mense teenoor jou goed sal wees!

 

Stap 5: As jou skuldgevoelens nie opgelos is nie nadat jy die Stappe van Stap 3 en/of 4 gevolg het nie, gaan dan terug na Stap 1 en begin van vooraf.