Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Wanneer Kersfees stil raak: Eensaamheid in die feestyd

Wanneer Kersfees stil raak: Eensaamheid in die feestyd

Wanneer almal feesvier, maar jou hart alleen voel.

Desember is vir baie mense ’n tyd van vreugde, saamwees en feesviering. Winkels speel Kersmusiek, families beplan hulle byeenkomste, mense vertrek met vakansie en sosiale media is vol foto’s van gelukkige gesinne rondom feestafels.

Maar agter sommige geslote deure lyk Desember heeltemal anders.

Daar is die bejaarde wat alleen aan tafel sit. Die weduwee wat haar eerste Kersfees sonder haar lewensmaat moet deurbring. Die ouer wie se kinders ver weg woon. Die jongmens wat tussen honderde mense beweeg, maar voel dat niemand hom of haar werklik ken nie. Die gesin wat weens finansiële omstandighede nie hierdie jaar kan doen wat hulle graag sou wou nie.

Vir hulle kan Desember een van die moeilikste tye van die jaar wees.

En tog is daar juis in die Kersboodskap ’n besondere troos vir elkeen wat eensaam voel.

Want Kersfees herinner ons aan die God wat na ons toe gekom het, sodat ons nie sonder Hom hoef te leef nie.

1. Eensaamheid is meer as om alleen te wees

Ons dink dikwels dat eensaamheid beteken dat iemand niemand om hom of haar het nie. Maar sielkundige navorsing wys dat dit nie so eenvoudig is nie.

Die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) onderskei tussen sosiale isolasie en eensaamheid.

Sosiale isolasie beteken dat iemand min sosiale kontak of verhoudings het. Eensaamheid is die pynlike ervaring dat die betekenisvolle verbondenheid waarna jy verlang, ontbreek.

Daarom kan iemand alleen woon en heeltemal tevrede wees, terwyl ’n ander persoon binne ’n groot gesin of selfs in ’n huwelik diep eensaam kan voel.

Volgens die WGO se verslag van Junie 2025 ervaar ongeveer een uit elke ses mense wêreldwyd eensaamheid. Navorsing verbind langdurige eensaamheid ook met ’n groter risiko vir onder andere depressie, angs en sekere fisiese gesondheidsprobleme. World Health Organization+1

Dit is dus nie bloot ’n gevoel wat mense sommer net moet afskud nie.

Eensaamheid is ’n werklike menslike ervaring wat ons aandag, begrip en deernis verdien.

Waarom voel dit gedurende Desember soms erger?

Die feestyd bring dikwels herinneringe en verwagtinge na vore.

Ons onthou vorige Kersfeeste, mense wat vroeër saam met ons was en tradisies wat verander het. Wanneer ons sien hoe ander saamkuier, kan ons eie gemis nog groter voel.

Die American Psychological Association wys daarop dat die vakansietyd gevoelens van verlies kan versterk, veral wanneer iemand die eerste feestyd ná die dood van ’n geliefde beleef. https://www.apa.org

Maar ons moet iets belangriks onthou: Eensaamheid beteken nie dat iemand ondankbaar is, swak geloof het of nie die vreugde van Kersfees verstaan nie.

Dit beteken eenvoudig dat daar ’n behoefte aan menslike verbondenheid bestaan.

En hierdie behoefte is nie vreemd aan die Bybel nie.

2. God verstaan ons behoefte aan verbondenheid

Reeds vroeg in die Bybel sê God:

“Dit is nie goed dat die mens alleen is nie.” (Genesis 2:18)

Hierdie woorde staan binne die verhaal van die skepping van die vrou, maar herinner ons ook aan ’n groter waarheid: God het die mens geskep om in verhoudings te leef.

Ons is nie bedoel om die lewe heeltemal op ons eie te dra nie.

Die Bybel probeer ook nie voorgee dat gelowiges nooit eensaam word nie.

Dawid bid in Psalm 25:16 dat die Here Hom na hom sal wend en hom genadig sal wees, want hy is eensaam en hulpeloos.

Dit is aangrypend om te besef dat iemand wat so diep in God geglo het, ook hierdie gevoelens geken het.

Selfs Paulus skryf in 2 Timoteus 4:16 dat niemand hom tydens sy eerste verdediging bygestaan het nie. Tog getuig hy in die volgende vers:

“Maar die Here het my bygestaan en my krag gegee.” (2 Timoteus 4:17)

Hierdie Skrifgedeeltes leer ons dat geloof nie beteken dat ons nooit alleen of verlate sal voel nie.

Dit beteken dat ons ook met hierdie gevoelens na God kan gaan.

Ons hoef nie voor Hom voor te gee dat alles goed gaan wanneer dit nie so is nie.

3. Die diepste troos van Kersfees: Immanuel, God by ons

Wanneer ons oor Kersfees nadink, dink ons maklik aan die krip, die herders en die engele.

Maar Matteus gee vir ons ’n besondere beskrywing van wie hierdie Kind werklik is.

In Matteus 1:23 word Jesus Immanuel genoem, wat beteken:

God by ons.

Dit is die hart van die Kersboodskap.

God het nie die wêreld se gebrokenheid van ’n afstand af aanskou nie. Hy het in Jesus Christus na ons toe gekom.

Jesus het self die werklikheid van menslike hartseer geken. Hy het gehuil by Lasarus se graf (Johannes 11:35). Hy het die pyn van verwerping en verlatenheid beleef. Hy het geweet wat dit beteken wanneer mense Hom in die steek laat.

Daarom verkondig die evangelie nie ’n Verlosser wat onbekend is met ons menslike lyding nie.

Hebreërs 4:15 herinner ons dat Jesus medelye met ons swakhede het.

Wanneer jy dus hierdie Kersfees eensaam voel, mag jy weet dat Christus jou nood ken.

Dit beteken nie dat jou huis skielik vol mense sal wees of dat elke gevoel van hartseer onmiddellik sal verdwyn nie.

Maar dit beteken dat jou eensaamheid nie ’n teken is dat God jou vergeet het nie.

Die Here se belofte in Hebreërs 13:5 is dat Hy ons nie sal verlaat of in die steek laat nie.

Jy kan alleen voel sonder om deur God verlaat te wees.

En hierdie waarheid kan ons dra, selfs op die stilste dae.

4. Wanneer jy eensaam voel: Hoe kan jy hierdie tyd hanteer?

Pastorale sorg en sielkundige ondersteuning hoef nie teenoor mekaar te staan nie. Ons geloof help ons om ons omstandighede binne God se liefde en beloftes te verstaan, terwyl sielkundige kennis ons prakties kan help om moeilike emosies en verhoudings te hanteer.

’n Wetenskaplike oorsig wat in 2025 gepubliseer is, het 101 intervensies teen eensaamheid ondersoek. Die bevindinge dui daarop dat sielkundige ondersteuning, betekenisvolle sosiale interaksie en ondersteuning deur ander mense almal ’n positiewe rol kan speel, hoewel die resultate tussen studies verskil. PubMed Central (PMC)

Wat beteken dit prakties vir iemand wat hierdie Desember eensaam voel?

Erken jou gevoelens. Jy hoef nie voor te gee dat jy gelukkig is omdat dit Kersfees is nie. Hartseer en dankbaarheid kan tegelykertyd deel van jou lewe wees. Psalm 62:9 moedig ons aan om ons harte voor God uit te stort.

Neem klein treë na ander mense. Bel iemand, stuur ’n boodskap of aanvaar ’n uitnodiging. Jy hoef nie dadelik aan groot sosiale byeenkomste deel te neem nie. Soms is een rustige gesprek met iemand wat werklik luister, meer werd as ’n hele dag tussen ’n skare mense.

Gee jouself ruimte om te rou. Wanneer jy iemand verloor het, hoef jy nie alle ou familietradisies onveranderd voort te sit nie. Jy mag nuwe maniere vind om Kersfees te vier. Miskien steek jy ’n kers aan ter herinnering aan jou geliefde, deel jy ’n kosbare herinnering of bring jy tyd saam met iemand deur wat jou verlies verstaan.

Vind weer betekenis in klein dinge. ’n Daaglikse roetine, ’n wandeling, ’n stokperdjie, ’n Bybelstudie of ’n geleentheid om iemand anders te help, kan weer ritme en verbondenheid in jou lewe bring.

Moenie bang wees om hulp te vra nie. Soms word eensaamheid so oorweldigend dat dit jou slaap, eetgewoontes, gemoedstoestand en daaglikse funksionering beïnvloed. Wanneer hierdie gevoelens voortduur, is dit verstandig om met ’n dokter, sielkundige of ander gekwalifiseerde professionele persoon te gesels.

Die National Institute on Aging beklemtoon onder meer gereelde kontak, gemeenskapsdeelname en betrokkenheid by geloofsgemeenskappe as praktiese maniere om verbondenheid te bevorder. National Institute on Aging

Om hulp te vra, is nie ’n teken dat jou geloof tekortskiet nie. Dit kan juis ’n verantwoordelike stap wees om die hulpbronne wat God tot ons beskikking stel, te benut.

5. Die gemeente: Waar niemand onsigbaar behoort te wees nie

Tot dusver het ons veral gekyk na die persoon wat eensaam voel.

Maar die evangelie stel ook ’n belangrike vraag aan elkeen van ons:

Wat doen ek wanneer iemand anders eensaam is?

In 1 Korintiërs 12 beskryf Paulus die gemeente as die liggaam van Christus. Elke lid is belangrik en die lede behoort vir mekaar te sorg.

In vers 26 verduidelik hy dat wanneer een lid ly, die ander saam ly.

Dit beteken dat die gemeente nie bloot ’n plek is waar ons Sondae bymekaarkom nie. Dit is ’n gemeenskap waarin ons mekaar se vreugde én swaarkry behoort te deel.

Galasiërs 6:2 herinner ons om mekaar se laste te dra.

En juis gedurende Desember kan dit baie prakties word.

Dink aan iemand wat onlangs ’n lewensmaat verloor het. Dalk wil daardie persoon nie ’n groot Kersete bywoon nie, maar sal ’n rustige besoek waardeer.

Dink aan die bejaarde wat nie meer self kan bestuur nie. Miskien beteken ’n geleentheid kerk toe vir hom of haar meer as wat ons besef.

Dink aan die enkelouer wat nie geld het vir ’n besondere Kersfees nie. Soms kan ’n eenvoudige gebaar van omgee baie meer beteken as duur geskenke.

Of dink aan die jongmens wat altyd glimlag, maar diep binne voel dat niemand werklik belangstel nie.

Ons hoef nie almal se probleme op te los nie.

Maar ons kan wel iets van Christus se liefde sigbaar maak.

Jesus sê in Johannes 13:35 dat mense sy dissipels aan hulle onderlinge liefde sal herken.

Daarom kan ons hierdie Desember doelbewus vra:

Wie is daar in my gemeente, familie, vriendekring of buurt wat dalk net iemand nodig het wat omgee?

En wanneer jy daardie persoon raakgesien het, moenie net dink dat iemand anders seker sal help nie.

Maak die oproep. Stuur die boodskap. Reël die besoek. Nooi die persoon uit.

Soms begin ’n mens se ervaring van verbondenheid by iemand anders se eenvoudige besluit om uit te reik.

6. Kersfees herinner ons dat ons aan Christus en aan mekaar behoort

Die geboorte van Jesus Christus is God se groot liefdesverklaring aan ’n wêreld wat Hom nodig het.

Maar hierdie liefde bly nie bloot ’n mooi gedagte nie.

Dit verander hoe ons na mense kyk.

In Matteus 25:35–40 leer Jesus sy volgelinge om die behoeftes van ander raak te sien. Hy praat van honger mense wat kos ontvang, vreemdelinge wat verwelkom word en mense wat besoek word.

Die beginsel is duidelik: ons liefde vir Christus behoort sigbaar te word in ons liefde vir mense.

Dit beteken dat ons nie net moet vra hoe ons hierdie Kersfees gaan vier nie.

Ons moet ook vra hoe ons kan help dat iemand anders nie hierdie Kersfees vergete voel nie.

Ons hoef nie groot projekte te begin of buitengewone dinge te doen nie.

’n Eenvoudige ete, ’n besoek, ’n telefoonoproep of ’n opregte gesprek kan ’n betekenisvolle verskil maak.

En miskien is dit juis wat iemand hierdie jaar die nodigste het: nie nog ’n geskenk onder ’n Kersboom nie, maar die wete dat iemand aan hom of haar dink.

7. ’n Laaste woord aan jou wat hierdie Kersfees alleen voel

As jy hierdie artikel lees en jou eie eensaamheid hierin herken, wil ek jou graag aan ’n besondere belofte herinner.

In Psalm 34:19 lees ons dat die Here naby die gebrokenes is en die moedelooses help.

Dit beteken nie dat elke moeilike gevoel onmiddellik sal verdwyn nie.

Maar dit herinner ons dat God nie onverskillig teenoor ons hartseer staan nie.

Jy hoef nie hierdie Desember alles reg te hê nie. Jy hoef nie altyd sterk te wees nie. Jy hoef ook nie voor te gee dat jou lewe soos die vrolike Kersprente rondom jou lyk nie.

Jy mag treur. Jy mag verlang. Jy mag erken dat hierdie tyd vir jou moeilik is.

Maar moenie vergeet dat jy steeds kosbaar is in God se oë nie.

Die Christus wie se geboorte ons met Kersfees vier, is dieselfde Here wat belowe het dat Hy by sy kinders sal wees, al die dae tot aan die voleinding van die wêreld (Matteus 28:20).

En wanneer ons as gelowiges hierdie liefde uitleef, kan ons mekaar help om iets van sy teenwoordigheid te beleef.

Mag hierdie Kersfees vir ons nie net ’n tyd van saamwees met dié wat reeds naby ons is nie, maar ook ’n geleentheid wees om uit te reik na dié wat alleen voel.

Want miskien is die mooiste geskenk wat jy hierdie Kersfees kan gee, eenvoudig jou tyd, jou aandag en jou opregte liefde.

En miskien is die belangrikste boodskap wat iemand hierdie Kersfees moet hoor:

Jy is nie vergete nie. Jy is kosbaar. En God se liefde reik ook na jou uit.

’n Gebed vir hierdie feestyd

Here, ons dink vandag aan elke mens vir wie hierdie feestyd moeilik is.

Ons bid vir hulle wat alleen is, vir dié wat geliefdes mis, vir mense wat verwerp voel en vir elkeen wat in stilte swaarkry.

Troos hulle deur u Woord en u Heilige Gees. Gee hulle moed om uit te reik en plaas mense op hulle pad wat met opregte liefde en deernis sal omgee.

Maak ook ons oë oop vir die nood van ander. Help ons om nie so besig te raak met ons eie Kersfeesvieringe dat ons die mense rondom ons miskyk nie.

Laat ons deur ons woorde en dade iets van Christus se liefde sigbaar maak.

In Jesus Christus se Naam bid ons dit.

Amen.

Verdere hulp en bronne

Wanneer eensaamheid met aanhoudende depressie, angs of ernstige emosionele nood gepaardgaan, is professionele hulp belangrik. In Suid-Afrika bied die South African Depression and Anxiety Group (SADAG) ondersteuning. Die Cipla-geestesgesondheidshulplyn is 0800 456 789 en die 24-uur-selfmoordkrisislyn is 0800 567 567. South African Depression & Anxiety Group

Die sielkundige navorsing wat in hierdie artikel gebruik is, sluit die WGO se verslag oor sosiale verbondenheid (2025), die American Psychological Association se riglyne oor rou gedurende die feestyd en die wetenskaplike oorsig oor intervensies teen eensaamheid (2025) in.

Die Bybelse en pastorale perspektief in die artikel is daarop gerig om geloof, menslike verbondenheid en verantwoordelike emosionele ondersteuning saam te bring.

Leave a comment

Adres

1 Kerk Avenue, Ferndale, Randburg, 2194

Kontak Ons

NHK Randburg © 2026. All Rights Reserved.